Skip to main content

مبانی نظری شخصیت و عملکرد تحصیلی

مبانی نظری و پیشینه پژوهش شخصیت و عملکرد تحصیلی؛ در 36 صفحه ورد قابل ویرایش.

» فهرست مطالب :

  • نظریه پنج عامل بزرگ شخصیت
  • عوامل پنجگانه
  • عامل روان رنجورخویی (عصبیت یا شاخص هیجان)
  • عامل برون گرایی
  • عامل انعطاف پذیری (باز بودن یا گشودگی)
  • عامل توافق پذیری
  • با وجدان بودن
  • ارتباط بین مقیاسهای کلی آزمون نئو وعملکرد تحصیلی
  • رابطه نوروزگرایی با پیشرفت تحصیلی:
  • رابطه برون­گرایی با پیشرفت تحصیلی
  • رابطه انعطاف پذیری با پیشرفت تحصیلی
  • رابطه مقبولیت با پیشرفت تحصیلی
  • پیشینه تحقیق
  • منابع

 

بخشی از مبانی نظری:

پژوهشگران معاصر شخصیت از هر دو نظریه ابراز نارضایتی کرده اند و معتقدند که نظریه آیزنک بسیار ساده است و ابعاد بسیار کمی دارد (برون گرایی، درون گرایی، روان رنجورخویی، پایداری هیجانی و روان پریش خویی، کنترل تکانه)، در حالی که نظریه کتل بسیار پیچیده است و عوامل بسیاری را دارد (16 عامل).

از بین نظریه‌‌های مهم شخصیت می‌توان به الگوی پنج عاملی كاستا و مك كری [1] (1992) اشاره كرد. این پنج عامل عبارتند از: روان رنجوری 2، برون گرایی 3، باز بودن به تجربه 4، توافق 5 و وجدانی بودن كه هر یك از این عوامل در بروز رفتار‌های خاص دارای اهمیت می باشند.

رابرت مک کری (1949) و پل کاستا (1942) که در مرکز پژوهشی پیری شناسی مؤسسات ملی سلامتی در بالتیمور، مریلند کار می‌کنند به برنامه تحقیق گسترده ای مبادرت کردند که پنج عامل اصلی را مشخص کرد و منجر به ایجاد پرسشنامه NEO گردید (مک کری و کاستا 1987؛ نقل از شولتز 1386) این 5 عامل عبارتند از روان­رنجورخویی[2] (N)، برونگرایی[3] (E)، انعطاف پذیری[4] (O)، توافق‌پذیری[5] (A) و باوجدان بودن[6] (C). این عوامل از طریق انواع فنون ارزیابی، از جمله پرسشنامه‌های خودسنجی، آزمون‌های عینی و گزارشهای مشاهده گران تأیید شدند. به نظر می‌رسد که چهار عامل از پنج عامل این نظریه مولفه ژنتیکی نیرومند و یک عامل (توافق پذیری) مولفه محیطی نیرومند دارد و بیشتر محیطی است تا ارثی (شولتز و شولتز؛به نقل از پروین 1386). هریک از پنج عامل بزرگ به شش زیرمقیاس تقسیم می‌شوند.

مک کری و کوستا (1992) این پنج عامل را صفات و زیرمقیاس‌های این عوامل را رویه[7] می‌نامند. منظور آن‌ها از صفات، اشاره به آن دسته از متغیرهای شخصیتی است که عمیق‌تر و بنیادی‌تر هستند و در طول زمان ثبات زیادی از خود نشان می‌دهند. در مقابل رویه‌ها همچنان که از نامشان مشخص است سطحی‌تر و تغییرپذیرتر از صفات هستند و ممکن است پایه‌های ژنتیکی و زیستی نداشته باشند. در واقع بروز و و فعال شدگی رویه‌ها بیش از صفات وابسته به محیط است.

بخشی از تحقیقات انجام شده:

واگرمن و فاندر (2007) در پژوهش خود به این نتیجه دست یافتند که رابطه مثبتی بین وظیفه شناسی با پیشرفت تحصیلی وجود دارد.
یافته‌‌های پژوهش ایزدی و رجبعلی (1386) نشان می‌دهد كه هر یك از سبك‌‌های یادگیری با ویژگی شخصیتی خاصی ارتباط دارد و این ارتباط و تناسب بین ویژگی‌‌های شخصیتی و سبك‌‌های یادگیری باعث می‌شود كه یادگیرندگان بهتر مطالب درسی را بیاموزند و از خود و یادگیریشان احساس رضایت كنند و این خود موجب تشكیل یك خودپنداره مثبت در یادگیرندگان می‌شود. نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیری در مورد رابطة سبك‌‌های یادگیری و ویژگی‌‌های شخصیتی با عملكرد تحصیلی به روش مرحله ای نشان داد كه بهترین متغیر‌های پیش بین برای عملكرد تحصیلی دانش آموزان از بین چهار سبك یادگیری و پنج ویژگی شخصیتی به ترتیب، ویژگی شخصیتی وجدانی بودن و سبك‌های یادگیری مفهوم سازی انتزاعی و آزمایشگری فعال است.

 

لینک دانلود